خلاصه قواعددوره راهنمایی برای سال اولی ها
درس اول مروری است بر آنچه که شما درمقطع راهنمایی آموختید . یعنی انواع فعل واسم .
فعلهایی که شما با آنها آشنا شدید فعلهای ماضی ، مضارع ، امر ، نهی ، ماضی ومضارع منفی وفعل مستقبل بود .
اسمهایی که با آنها آشنا شدید اسمهای اشاره ، اسم پرسشی ، اسمهای جهت ، ضمایر و اسمهایی بودکه برای نایمدن اشخاص یا معرفی صفات وشغلهای آنها به کار می رفت .
در تقسیم اسمها شما آنها را به مذکر ومؤنث ازنظر جنس ، ومفرد، مثنی ، جمع ازنظر عدد(تعداد) تقسیم کردید .
همچنین شما با جملات اسمیه وفعلیه آشنا شدید . در حقیقت اولین گام آموزشی رب برای رفتن به مبحث نحو یعنی
پیداکردن نقش کلمات برداشتید .
متوجه شدید که جملات اسمیه جملاتی هستند که با اسم شروع میشوند . وجملات فعلیه جملاتی هستند که با فعل شروع میشوند . ( البته یادمان باشد که در هر چیز استثناء هم وجود دارد .)
در جملات اسمیه 2 رکن اصلی مبتا وخبر وجوددارند که می بایست آنها رامشخص نماییم .
در جملات فعلیه 2رکن اصلی فعل وفاعل همیشه وجوددارند وممکن است مفعول هم در جمله داشته باشید .
البته این بدین معنی نیست که شما در جملات اسمیه مفعول نداشته باشید . در این گونه جملات چنانچه ، خبر از
نوع فعل باشد ممکن است شما مفعول هم داشته باشید .
مثل : علیٌ جَعـَلَ القلمَ فی المحفظةِ .
در این عبارت که جمله اسمیه است ، علی : مبتدا ، جعلَ : خبرازنوع فعل ، القلمَ : مفعول ومنصوب ،
فی المحفظة : جار ومجرور میباشند .
ولی یک نکته در اینجا مجهول است . ماگفتیم که هر فعلی احتیاج به فاعل دارد پس فاعل ِ فعل ِ ( جَعـَلَ )
کجاست ؟ اگر می گویید علی ، که ما مشخص کردیم علی ، مبتدااست . برای جواب ابتدا به سراغ کتابهای درسیتان بروید ودر متنها جستجو کنید تا به جواب مورد نظر برسید . در صورت نیافتن ، به بخش پاسخنامه مراجعه کنید .
واما نمونه ای از صرف کلماتی که شما آموختید .
اسم : مذکر : معلم / معلمان ِ / معلمونَ
مؤنث : معلمة / معلمتان ِ / معلمات
اسم اشاره : نزدیک : هذا / هذان ِ ، هذینِ / هؤلاء ، هذه / هاتان ِ ، هاتین ِ / هؤلاء
دور : ذلک / ----، ----- / اولئک / تلک / ---- ، ------ / اولئک
اسمهای پرسشی : مَن ، ما ، أینَ ، لماذا ، ماذا ، متی ، کیف
فعل ماضی : غایب : سَمِعَ / سَمِعا / سَمِعوا / سَمِعَت / سَمِعتا / سَمِعْنَ
مخاطب : سمعتَ / سمعتما / سمعتم / سمعتِ / سمعتما / سمعتنّ
متکلم : سمعتُ / سمعنا
صرف فعل مضارع :
غایب : یسمعُ / یسمعان ِ / یسمعونَ / تسمع ُ / تسمعان ِ/ یسمعْنَ
مخاطب : تسمعُ / تسمعان ِ / تسمعونَ / تسمعین َ / تسمعان ِ / تسمعْنَ
متکلم : أسمعُ / نسمعُ
صرف فعل امر : مخاطب : اِسمعْ / اِسمعا / اِسمعوا / اِسمعی / اِسمعا / اِسمعْنَ
صرف فعل نهی : مخاطب : لا تسمعْ / لاتسمعا / لاتسمعوا / لاتسمعی / لاتسمعا / لاتسمعنَ
برای منفی ساختن فعلها کافی است بر سر افعال ماضی حرف نفی (ما ) وبرسر افعال مضارع حرف نفی (لا)
رااضافه نمایید . مثل : ماوجدا = نیافتند . لاتسمعُ = نمی شنوی
دقت کنید که در فعل نهی شما حرکت آخر فعل مضارعتان را مجزوم یا ساکن می کردید . ولی در فعل نفی مضارع
حرکت حرف آخر شما تغییر نمیکند .
برای ساختن فعل مستقبل هم که دلالت برآینده دارد کافی است شما برسر فعل مضارعتان حروف (س ، سوف) را
بیاورید . مثل : سوف یسمعُ = خواهد شنید .
ضمایر منفصل : غایب : هو /هما/هم / هی /هما /هنَّ
مخاطب : انتَ / انتما / انتم / انتِ / انتم /انتنَّ
متکلم : انا / نحن
ضمایر متصل نصبی وجری : غایب : هُ / هما / هم / ها /هما / هنَّ
مخاطب : کَ / کما /کم /کِ /کما / کنَّ
متکلم : ی / نا
بدانید که : ضمایر متصل همیشه خودشان را به دیگران آویزان می کنند واین دیگران میتوانند اسم ، فعل یاحرف باشند .
ضمایر متصل نصبی وجری اگربه اسم اضافه شوند مضاف الیه و اگر به فعل اضافه شوند مفعول واگر به حرف جر اضافه شوند مجروربه حرف جر میباشند .
یک سوال : آیا میدانید بعضی از علامتهایی که شما به فعل اضافه میکنید تا آن فعل راصرف نمایید ضمیر متصلند ؟
مثل : (و) در فعل سمعوا . (ی) در فعل تسمعینَ و......
این وبلاگ برای استفاده عزیزان دانش آموزطراحی گردیده است امیدوارم که توانسته باشم سهم کوچکی درحل مشکلات این درس داشته باشم وعزیزان بانظرات خوبشان مشوق خوبی برای ادامه ی راه باشند .